De Werkplaats van Onze Buren is een plek waar mensen zich actief inzetten voor de eigen buurt. Bij de werkplaats van Onze Buren werken ‘gewone’ vrijwilligers en GGZ-cliënten samen met één beroepskracht. Zij bieden praktische hulp zoals tuinonderhoud of hulp bij technische of huishoudelijke klussen bij mensen thuis. Ook worden in de Werkplaats fietsen opgeknapt en ze verrichten schilder- en houtklussen.

De werkplaats heeft verder een inloopfunctie voor omwonenden. Daarnaast helpt de Werkplaats mee met het organiseren van buurtfeesten en houdt men een jaarlijkse rommelmarkt voor de wijk. Op vrijdag is de werkplaats distributiepunt voor de Voedselbank.

Doel

De opzet van het project is cliënten van GGZ De Grote Rivieren de mogelijkheid te bieden zelfstandig te functioneren. De organisaties proberen om de overlast in de buurt terug te dringen en het wederzijds vertrouwen tussen bewoners met psychische beperkingen en andere bewoners te vergroten.

Dankzij de Werkplaats groeit het zelfvertrouwen van de GGZ-cliënten. Daarnaast dragen ze bij aan de leefbaarheid van de buurt. Ze gaan verloedering van de wijk tegen en bevorderen de sociale cohesie in de wijk. Ten slotte beïnvloedt het project het beeld van de buurtbewoners over psychiatrische patiënten positief. Zelfredzaamheid en het zelfstandig functioneren zijn belangrijke aspecten. De groep vrijwilligers moet zoveel mogelijk zelf doen, waarbij de afhankelijkheid van de beroepskracht zo klein mogelijk is. De cliënt wordt hier gezien als gelijke burger/buurtbewoner. De psychiatrische problematiek staat dus op de achtergrond.

Feiten en cijfers

Het Onze Buren project wordt financieel volledig ondersteund door Stichting De Grote Rivieren. Binnen de Grote Rivieren wordt een ´werk-leerbedrijf´ opgezet. De werkplaats is een van de werk- en leerplaatsen van dit ´werk-leerbedrijf´.

Contact en informatie

Hugo Wemmers
http://www.woonbron.nl/dordrecht.asp

Doel

Het belangrijkste doel van het project is de integratie van mensen met een psychische handicap in de maatschappij. Ook wil ‘Samen in de wijk’ de bekendheid van de GGZ vergroten en de beeldvorming rond psychiatrisch gehandicapten verbeteren door voorlichting te geven.

Feiten en cijfers

Het project werd gefinancierd met subsidies van de provincie Noord-Holland en de GGZ zelf. Het bleek wel moeilijk om cliënten blijvend te enthousiasmeren, bijvoorbeeld om mee te doen in een projectgroep. Een aantal cliënten is betrokken gebleven.

Contact

Sjaak Boon
Informatie: Boon e.a. Eindrapport Project ‘Samen in de Wijk’ 2002-2004 (nu nog concept). Den Helder: GGZ NHN, 2006.

Een ander initiatief is het project Bijzondere Bemiddeling in Zoetermeer. Dit project zorgt ervoor dat cliënten positief worden ontvangen in het sociaal-cultureel werk en in het vrijwilligerswerk.

Doel

Alle ‘kwartiermaker-projecten’ proberen de integratie van mensen met een psychiatrische achtergrond in de maatschappij te verbeteren. Uitgangspunt daarbij is dat de samenleving ook moeite moet doen voor die integratie.

De initiatieven bevorderen een maatschappelijk klimaat waarin psychiatrische cliënten meer mogelijkheden krijgen. Cliënten zijn op diverse manieren betrokken, bijvoorbeeld bij de aanvraag voor projecten, bij werkconferenties en bij festivals.

Feiten en cijfers

Voor diverse initiatieven wordt afzonderlijk subsidie aangevraagd, bijvoorbeeld bij GGZ-instellingen.

Contact en informatie

Doortje Kal:
Website Kwartier maken

Publicaties: D. Kal. Kwartiermaken: werken aan ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond (proefschrift). Amsterdam: Boom, 2001

Doel

Tijdens de bijeenkomst kunnen deelnemers hun verhaal kwijt zonder dat iemand er gek van opkijkt. Lotgenoten ontmoeten elkaar in een open sfeer. Soms ontstaan vriendschappen.

Feiten en cijfers

La Folie Douce is een autonome zelfhulpgroep. Stichting Zelfhulp Netwerk Zuidoost Brabant biedt ondersteuning, onder andere bij de werving. Het betreft een vrijwilligersinitiatief. Deelnemers komen elke week een middag bij elkaar onder begeleiding van mensen die zelf vergelijkbare ervaringen hebben gehad. Er zijn nu twee groepen in Nederland; in Eindhoven en Boekel.

Contact en informatie

Stichting Zelfhulp Netwerk Zuidoost Brabant
info@zelfhulpnetwerk.nl

Doel

Het doel is om mensen met elkaar in contact te brengen, voor een relatie maar ook voor vriendschap. Het belangrijkste is dat de ingeschrevene iemand ontmoet met wie hij iets kan ondernemen. Cliënten kunnen zelf met ideeën komen die ook worden uitgevoerd. De initiatiefneemster heeft aan cliënten gevraagd om als tester van de eerste opzet te fungeren.

Feiten en cijfers

Er staan ongeveer 750 mensen ingeschreven. Hiervan zoekt zes procent alleen een relatie, zeventig procent staat (ook) open voor vriendschap. Stichting Vriendstap heeft geen mensen in loondienst. VWS heeft een subsidie gegeven als startkapitaal. Studenten van de TU zijn ingeschakeld om de website te bouwen en te vernieuwen.

Contact en informatie

Hetty Pronk
Website De Vriendstap

Doel

Bureau Lotgenotencontact werkt voor verschillende groepen, waaronder mensen met een psychiatrische achtergrond. De hoop is dat zij door contact met lotgenoten uit hun isolement komen en niet vereenzamen. De website is vooral nuttig als er geen passende patiënten– of lotgenotengroep bestaat. Desgewenst kan een oproep anoniem geplaatst worden. Het lotgenotencontact is individueel, maar op de oproepen op de website kunnen meer mensen, ook niet-leden, reageren.

Feiten en cijfers

Het bureau is een particulier initiatief, gesteund door vrijwilligers. Met de opbrengsten van het lidmaatschap worden de dagelijkse kantoorkosten betaald en het onderhoud aan apparatuur en website. Alle investeringen zijn uit fondsen betaald.

Contact en informatie

Rita Zwaan
Website Lotgenotencontact

De Boei Contact gaat verder dan bemiddelingsbureaus, want zij biedt ondersteuning door ‘contactcoaches’. Er zijn verschillende activiteiten, namelijk doeactiviteiten, thema-activiteiten en ontdekkingsactiviteiten.

Doel

Deelname aan De Boei resulteert in de toename van contacten en het vermindert de eenzaamheid. De Boei Contact zorgt voor ondersteuning bij het aangaan en onderhouden van contacten. De participatie van cliënten is ver doorgevoerd. 50 procent van de vrijwilligers en 20 procent van de betaalde krachten heeft zelf een psychiatrische achtergrond. Het bestuur kent vier mensen met een cliëntachtergrond of ervaringsdeskundigheid.

Feiten en cijfers

Stichting De Boei bestaat sinds zestien jaar. Afgelopen jaar zijn voor de vijftien locaties 45.000 contacten van bezoekers geregistreerd, gemiddeld 2-3 contacten per cliënt per week. In 2005 waren er 650 ingeschreven deelnemers. De Boei is een voor 100 procent AWBZ gefinancierde en erkende organisatie. 10 procent van de inkomsten komt uit eigen producten en diensten.

Contact en informatie

Hans Marechal
Website De Boei

Doel

De Waterheuvel maakt gebruik van het ‘Fountain House model’ dat gericht is op (arbeids-) rehabilitatie. Dit model legt de nadruk op gelijkwaardigheid en eigen verantwoordelijkheid. Organisaties die dit model hanteren – een paar honderd wereldwijd – worden Fountain House ‘clubhuizen’ genoemd. Mensen die psychiatrische problemen hebben (gehad), kunnen ‘lid’ worden van een clubhuis. Alle leden werken mee in het clubhuis op hun eigen niveau en tempo. De leden houden zo de stichting draaiende, samen met professionele stafmedewerkers die voor continuïteit en coaching zorgen.

Er zijn verschillende werkplekken, zowel binnens- als buitenshuis. De werkplekken in De Waterheuvel zijn arbeidstrainingen op vrijwillige basis. Als vervolg hierop is het mogelijk buitenshuis werkervaring op te doen. Ook zijn er diverse cursussen en activiteiten. Wellicht nog sterker dan bij DAC’s zijn in dit model inloop en dagbesteding geïntegreerd. De hoop is dat door laagdrempelig te zijn, de mensen makkelijker binnenkomen. Als ze eenmaal binnen zijn, worden mensen uitgenodigd mee te doen aan activiteiten of om zelf ideeën aan te dragen voor nieuwe activiteiten.

Feiten en cijfers

Fountain House is ontstaan vanuit de cliëntenbeweging. In Nederland is De Waterheuvel door professionals opgezet, maar er is veel aandacht voor de inbreng van cliënten. Zo zijn twee bestuurszetels bezet door cliënten, is er een participatieraad als ‘linking pin’ tussen directie en leden en zijn er huisvergaderingen.

In totaal zijn er 2349 leden, inclusief de ‘slapende’ leden die een paar keer per jaar langs komen. Jaarlijks melden ongeveer 100 mensen zich aan als nieuw lid. Er komen zo’n 40 tot 50 bezoekers per dag op de hoofdlocaties. Er zijn 60 werkervaringsplekken, bezet door 120 leden per jaar. De Waterheuvel wordt voor 50 procent gefinancierd uit AWBZ-gelden en daarnaast door de UWV en gemeente (arbeidsbegeleiding). Daarnaast financiert de gemeente structureel de inloop (WMO) en dan zijn er ook nog ad hoc contracten.

Contact en informatie

Gerda van der Meer
Website de Waterheuvel

International Center for Clubhouse Development

Op alle niveau´s zijn cliënten en vrijwilligers betrokken bij de totstandkoming van beleid en bij de opzet van nieuwe projecten. Uiteraard worden de cliëntgestuurde projecten door cliënten zelf opgezet met ondersteuning vanuit Roads.

Doel

Het Zorghotel is een cliëntgestuurd project. Het hotel wordt gerund door vrijwilligers die ervaringsdeskundige in de GGZ zijn. DAC Achter de Wolken in Amstelveen is een dagactiviteitencentrum dat wordt geleid door cliënten, met ondersteuning door Roads. Het personeel van Roads bestaat voor ongeveer een kwart uit medewerkers met een psychische handicap of ervaringsdeskundigheid.

Feiten en cijfers

Roads werkt in de regio´s Zuid-Kennemerland, Amstelland en de Meerlanden, Midden-Kennemerland, West-Friesland en Zaanstreek Waterland. Roads is het vervolg van RODAS, dat sinds 1999 deel uitmaakte van De Geestgronden, een instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Nu is Roads een erkende AWBZ-zorgaanbieder en jobcoachorganisatie. Roads heeft ruim 300 medewerkers in dienst naast ruim 800 vrijwilligers. De hele organisatie kent ongeveer 3000 cliënten. Financiers zijn het Zorgkantoor, daarnaast worden subsidies geworven.

Contact en informatie

Saskia van Dorp
Website ROADS

Publicaties: S. Lindt e.a 2002. Met het oog op succes; Tien innovatieve rehabilitatieprojecten voor arbeid, dagbesteding en scholing. Amsterdam, SWP (inclusief aparte beschrijving DAC Achter de Wolken).

De afdeling Dagbesteding biedt een groot aantal (oefen)arbeidsplaatsen, educatieve, creatieve en recreatieve activiteiten, verdeeld over verschillende – soms kleinschalige – activiteiten in de stad en in de regio. Ook biedt dit DAC professionele trajectbegeleiding naar het vinden van (vrijwilligers)werk. Daarnaast kunnen cliënten individueel contact leggen via het maatjesproject ‘Vriendendienst Op-Stap’.

Cliënten zijn zestien jaar geleden betrokken geweest bij de oprichting van het DAC. Bij zaken als het plannen van activiteiten, aannemen van personeel en het ontwikkelen van beleid worden de bezoekers betrokken via onder meer een bezoekersraad. Zoveel mogelijk worden bezoekers gevraagd om als vrijwilliger hun steentje bij te dragen aan het dagelijkse runnen van het centrum.

Doel

Het streven van Singel 31 is om de revalidatie hand in hand te laten gaan met de opbouw van een netwerk. Het DAC draagt bij aan de bestrijding van het isolement en de eenzaamheid, maar ook het ‘socialiserend’ effect van de groep is belangrijk. Omdat de cliënten andere mensen ontmoeten, maken ze nieuwe plannen en afspraken voor de vrije tijd en ze corrigeren elkaar onderling.

Feiten en cijfers

Per jaar komen 350 verschillende bezoekers naar het centrum en gemiddeld komen er honderd per dag. Per week worden 20 creatieve en 11 educatieve cursussen georganiseerd. Er zijn voldoende middelen aanwezig om het huidige aanbod te handhaven, maar er is onvoldoende geld voor nieuwe initiatieven. De financiering loopt geheel volgens de AWBZ. Slechts kleine bedragen worden af en toe extra verkregen uit fondswerving voor kleinschalige pilotprojecten.

Contact en informatie

Paul Colen
Website van singel31