De GGzE maakt veel gebruik van ervaringsdeskundigen. Sinds enkele jaren zijn er opleidingen op mbo- en hbo-niveau waarin ervaringsdeskundigen leren mensen met dezelfde problemen bij te staan. “We zetten professionele ervaringsdeskundigen in binnen de teams. Zij vormen daardoor een belangrijk onderdeel van de behandeling. Maar ervaringsdeskundigheid is meer”, legt Spitters uit. “Dat betekent ook: al tijdens de behandeling van een cliënt rekening houden met zijn wensen en behoeften.”

Paternalistisch denken

GGzE wil medewerkers bewust maken wat een goede bejegening betekent voor de cliënt. Kees Spitters: “De cliënt weet zelf vaak wel wat goed voor hem is en kan aangeven wat hij nodig heeft en hoe hij bejegend wil worden. Wij maken ons binnen de ggz nog wel eens schuldig aan paternalistisch denken. Dan vergeten we dat je met de cliënt overeenstemming moet bereiken over de behandeling en het doel waaraan je samen gaat werken.” Spitters vindt het erg belangrijk dat dit paternalistisch denken verdwijnt en het ‘nieuwe’ gedachtegoed wordt uitgedragen binnen zijn organisatie. “Dat veranderingsproces begint al binnen de opleidingen.”

‘Blended learning’

Medewerkers krijgen allemaal een cursus cliëntparticipatie, maar Spitters wil ook beginnende studenten dit gedachtegoed bijbrengen. “Je kunt het wel in de organisatie zelf leren, maar als je het onderdeel laat uitmaken van de opleiding komen de nieuwe medewerkers beter voorbereid in de praktijk.” Vanaf september gaat GGzE daarom samen met het ROC het nieuwe lesmateriaal ontwikkelen. In mei 2012 moet dan de pilot plaatsvinden, waarna de module in het volgend schooljaar kan worden geïntroduceerd. “We weten nog niet hoe het eruit gaat zien, maar waarschijnlijk wordt het blended learning: deels klassikaal, deels via e-learning.”

Ook andere sectoren

Spitters denkt dat ook andere ROC’s de module willen en kunnen overnemen en dat ook opleidingen voor de VVT en gehandicaptenzorg de module gaan gebruiken. “Natuurlijk is de ervaringsdeskundigheid daar anders, maar het idee is hetzelfde. In de gehandicaptenzorg kun je familie erbij betrekken en hun ervaringen gebruiken in de bejegening met de cliënt. Zij kennen hem of haar tenslotte beter dan jij als zorgverlener.” Denkt Spitters dat alle studenten deze nieuwe manier van werken en denken kunnen leren? “Zeker wel. Sterker nog: als je in de zorg wilt werken, moet je deze competenties wel hebben.”

Over de subsidieronde onderwijs

ZonMw heeft 25 projecten gehonoreerd die gaan werken aan een betere aansluiting tussen kennis, zorgonderwijs en de zorgpraktijk. De subsidieronde, een samenwerking tussen het Nationaal Programma Ouderenzorg en het programma Zorg voor Beter, leverde veel aanvragen op van samenwerkingsverbanden tussen mbo-instellingen en zorgorganisaties. Doel van de subsidieronde is actuele kennis uit de langdurende zorgpraktijk te vertalen naar onderwijsproducten. De projecten leveren lesmateriaal op dat het zorgonderwijs vooruit helpt.

Donderdag 22 september brengt Zorg voor Beter, samen met het Nationaal Programma Ouderenzorg, een nieuwsbriefspecial uit over de onderwijsprojecten. Bent u nog geen nieuwsbriefabonnee maar wilt u de special niet missen? Abonneer u dan nu op de nieuwsbrief.

Hoe kun jij als verzorgende gezondheidsrisico’s beperken? Daarvoor heeft V&VN in opdracht van ActiZ een praktische aanpak gemaakt. Deze aanpak ondersteunt je bij het signaleren van mogelijke gezondheidsrisico’s bij depressie, medicatie, incontinentie, voeding en decubitus. Meer leren? Kom dan naar de Week van de Verzorging.

Tijdens de Week van de Verzorging van 10 – 14 oktober kun je de workshop Risicosignalering volgen op:

• 10 oktober in Hengelo
• 11 oktober in Simpelveld
• 13 oktober in Duivendrecht

Workshop

In de workshop komt de ontwikkelde poster en de verschillende werkbladen aan de orde. Deze middelen helpen je bij het signaleren van gezondheidsrisico’s bij cliënten. Ze geven aan welke signalen je serieus moet nemen. En welke vervolgacties verstandig zijn en hoe je het beste kunt handelen bij depressie, medicatie, incontinentie, voeding en decubitus.

Week van de Verzorging

Naast deze workshop kun je als verzorgende nog meer workshops tijdens de Week van de Verzorging bijwonen, zoals over de toekomst van je beroep. In de bijeenkomsten laten collega’s mooie projecten zien, waarmee zij de zorg verbeteren. Je raak geïnspireerd door ‘het goede gesprek’. Lees meer op www.weekvandeverzorging.nl

Hiervoor pleitte Giel Hutschemaekers, hoogleraar Geestelijke Gezondheidszorg aan de Radboud Universiteit, op het congres GeestKrachtig Vooruit. Tijdens dit congres werd teruggeblikt op 10 jaar Geestkracht, een grootschalig onderzoeksprogramma van ZonMw voor de GGZ. “We moeten het aantal psychiatrische bedden halveren door er voor te zorgen dat veel meer mensen goed worden geholpen in de eerste lijn. Mensen in de gespecialiseerde GGZ gaan vaak onnodig veel gebukt onder het stigma van psychiatrisch patiënt.” De oproep van de hoogleraar sluit aan de bij wens van minister Schippers (VWS). Zij zei eerder in de Tweede Kamer dat een reductie uit oogpunt van de patiënt en uit kostenoverwegingen wenselijk is. In 2009 waren ruim 32.000 bedden in de GGZ in gebruik.

Veel bereikt met Geestkracht

Op het congres in Zwolle werd de loftrompet gestoken over het onderzoeksprogramma Geestkracht. “Grootschalig onderzoek in de GGZ is niet alleen nuttig maar ook noodzakelijk”, benadrukte Richard van Dyck, emeritus hoogleraar psychiatrie. “Geestkracht heeft 121 wetenschappelijke publicaties opgeleverd en 15 miljoen euro aan extra gelden uit Europa en de Verenigde Staten. De VS omdat ze ons kennisinfrastructuur beter vonden dan in eigen land.”

Kennis breed verspreiden

Diverse wetenschappers spraken in Zwolle hun zorgen uit over de toekomst van wetenschappelijk onderzoek van de GGZ, nu het onderzoeksprogramma na 10 jaar is afgelopen. “We mogen trots zijn op wat is bereikt maar het is wel zaak dat de samenwerking tussen het onderzoeksveld en de GGZ-instellingen verder wordt uitgebouwd”, zei Harry Rooijmans, voorzitter van de programmacommissie van Geestkracht. “Daar is wel extra geld voor nodig.”

Ziekteverzuim en schooluitval voorkomen

Voor de financiën moet verder gekeken worden dan alleen naar het ministerie van VWS gaf Pauline Meurs, voorzitter van ZonMW, aan. “We willen andere ministeries als Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, het bedrijfsleven en koepelorganisaties ervan overtuigen dat ook in hun sectoren meer kennis en begrip van psychiatrische problemen belangrijk is. Door psychiatrische problemen te voorkomen of snel te verhelpen is er immers minder ziekteverzuim van werknemers of schooluitval van leerlingen. En ook in gevangenissen is meer kennis van psychiatrische problematiek nodig. Iedereen heeft baat bij een betere GGZ.”

Gerenommeerd hersenonderzoeker Dick Swaab is een van de sprekers op het congres: “We weten steeds meer wáár het gebeurt, maar nog niet hoe.” Zo omschrijft Swaab de stand van hersenonderzoek naar bijvoorbeeld depressies en Alzheimer. “Om te weten hoe het gebeurt, is veel meer studie nodig en voor deze neuropsychiatrische aandoeningen met name ook post mortem-onderzoek.”

Interactieve workshops

Tijdens de acht interactieve workshops op het congres krijgt u de gelegenheid nieuwe inzichten en kennis te vergaren. Zo vertellen experts over de rol van ervaringsdeskundigen bij het herstel van cliënten en hoe je mantelzorg op maat kan leveren bij ouderen met psychiatrische problemen. Een andere workshop gaat over psycho-educatie. Het geven van advies en voorlichting over een psychiatrische ziekte is van groot belang bij opname van een patiënt met een psychose, maar gebeurt nog niet altijd. Vernieuwde modules en trainingen dragen bij aan het goed toepassen van psycho-educatie.

Forumdiscussie over de toekomst

Het congres sluit af met een forumdiscussie over de toekomst. Hoe gaat de ggz verder en hoe zorgt het veld ervoor dat de met ‘Geestkracht’ ingeslagen weg en de ontstane samenwerking niet stokt? Daarover discussiëren Armand Höppener van het ZorgInnovatiePlatform, Cor Spreeuwenberg, emeritus hoogleraar Chronische Zieken, Marjan ter Avest, Landelijk platform GGZ en Martin Potjens, Zorgverzekeraars Nederland en Pauline Meurs, voorzitter ZonMw samen met de congresbezoekers.

Aanmelden congres

• Wanneer: 24 maart 12.00 -17.00 uur
• Waar: Nieuwe Buitensociëteit, Zwolle
• Kosten: gratis
• Meer informatie en aanmelden: www.geestkrachtigvooruit.nl

Angst, depressie, psychoses en gedragsstoornissen. Wat weten we er eigenlijk van? In Nederland krijgt ruim veertig procent van de mensen ooit een psychische ziekte of psychische problemen. Ze hebben een grote negatieve invloed op de kwaliteit van leven. GeestKracht is een groot en ambitieus programma dat kennis wilde genereren en toepassen op het gebied van angst- en stemmingsstoornissen, psychosen en gedragsstoornissen.

Toen en nu

Met vereende krachten hebben organisaties gewerkt aan infrastructuur, kennis en implementatie op dit gebied. Wat hebben deze inspanningen opgeleverd? Waar stonden we eerst, waar staan we nu en wat zijn de aanknopingspunten voor de toekomst?

Wanneer

Donderdag 24 maart van 12.00 tot 17.00 uur

Locatie

Regardz Event Center Nieuwe Buitensociëteit te Zwolle

Kosten

Deelname aan de GeestKrachtdag is gratis

Meer informatie en aanmelden

www.zonmw.nl

Maatregelen als de onrustband, verpleegdeken, of een tafelblad over de stoel beletten cliënten om zelf op te staan uit bed of stoel. Niet alleen in de vvt en gehandicaptenzorg, maar ook in de langdurende ggz worden deze maatregelen veelvuldig genomen. De negatieve gevolgen van fysieke vrijheidsbeperking zijn onder andere angst, depressie, onrust, incontinentie en decubitus.

Werken aan afbouwen

Voldoende redenen om deze maatregelen zo min mogelijk toe te passen. Organisaties in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg werken inmiddels hard aan het afbouwen van fysieke vrijheidsbeperkende maatregelen. Door deel te nemen aan dit verbetertraject kunnen ook organisaties in de ggz nu leren hoe zij deze maatregelen succesvol kunnen afbouwen.

Tijdens het congres zullen zowel voor managers als voor teamleiders vragen en issues worden behandeld rondom de in- en uitvoering van social media.
Als manager krijgt u antwoord op de vragen:

• Hoe stimuleer en faciliteer ik de inzet van social media op het werk?
• Welke kosten zijn daar aan verbonden?

Als teamleider krijgt u antwoord op de vragen:

• Wat zijn de kansen en mogelijkheden van social media voor mijn cliënt?
• Hoe verandert mijn relatie met mijn cliënt onder invloed van social media?
• Hoe stimuleer ik de autonomie van de cliënt (zelfmanagement)

Aan elke presentatie ligt een praktijkcase ten grondslag die niet alleen de aandacht vestigt op wat er goed is gegaan, maar ook op wat er mis kan gaan in de praktijk.

Meer informatie en aanmelden

• Reed Business Events
• Het congres maakt deel uit van de Amsterdamse Participatiemarkt - Meedoen en erbij horen, niet voor iedereen vanzelfsprekend-

Dat blijkt uit het eindrapport van het verbetertraject, dat onlangs is verschenen. Aan het verbetertraject, een combitraject van Herstelgerichte zorg en Sociale Participatie, deden zestien ggz-instellingen mee, elk met twee teams. Het doel was om mensen die langdurig in een ggz-instelling verblijven zodanig te ondersteunen dat zij meer grip krijgen op hun eigen leven en meer mogelijkheden hebben voor sociale participatie.

Meten met de ROPI

De resultaten van het verbetertraject zijn in kaart gebracht met behulp van de Recovery Oriented Practices Index (ROPI). Dit instrument geeft een indicatie van de mate waarin de teams herstelondersteunende zorg verlenen door het meten van acht hoofditems:
1. tegemoet komen aan basale zorgbehoeften
2. aanbod van diensten
3. sociale participatie
4. medezeggenschap en participatie
5. oriëntatie op mogelijkheden en krachten van de cliënt
6. cliëntgerichtheid en keuzemogelijkheden
7. zelfbepaling van de cliënt
8. focus op herstel, empowerment en ervaringsdeskundigheid.

Goede resultaten

De deelnemende instellingen hebben op alle onderdelen van de ROPI vooruitgang geboekt. Een relatief grote inhaalslag is gemaakt op het onderdeel ‘medezeggenschap en participatie’. Zorgverleners geven meer gehoor aan de wensen en ideeën van cliënten. En ook op het onderdeel ‘oriëntatie op mogelijkheden en krachten’ is een substantiële verbetering geboekt. Zorgverleners hebben nu meer persoonlijke aandacht voor hun cliënten. Doordat zij zich meer zijn gaan verdiepen in de persoonlijke achtergrond en levensloop van cliënten, hebben zij meer aandacht gekregen voor de mens achter de cliënt.

Zelf aan de slag?

Wilt u ook werken aan herstel en sociale participatie bij u in de organisatie? Maak dan gebruik van de uitgebreide Toolkit Herstel en Sociale Participatie (pdf, 479.89KB): een handzame handreiking met beknopte methodiekbeschrijvingen, literatuurverwijzingen en voorbeelden op het terrein van herstel en sociale participatie.

Zie voor meer producten en informatie de Kennisbank van Zorg voor Beter.

Drie of vier Trimbossers die een dag naar uw organisatie komen om u te helpen met een probleem of knelpunt op het gebied van de geestelijke gezondheid.. Dit is in het kader van de ‘Trimbos deelt kennis’ dag mogelijk! Die dag gaan medewerkers van het Trimbos-instituut in groepjes van ongeveer drie personen het land in. Op zoveel mogelijk verschillende plaatsen – van GGz- en zorginstellingen, verpleeg- en verzorgingshuizen, gemeenten, bedrijven, zorgverzekeraars, scholen, woningcorporaties, justitiële instellingen tot werkgevers- en werknemersorganisaties – willen de Trimbos-medewerkers graag hun kennis delen over vraagstukken op het gebied van de geestelijke gezondheid.

Meedoen?

Heeft u in uw organisatie een probleem of vraag waarover u graag advies krijgt, leg die dan aan Trimbos voor. Het Trimbos instituut neemt vervolgens telefonisch contact op om uw vraag helder te krijgen, en om te kijken of deze geschikt is voor een kort cyclische aanpak. Dit advies is geheel gratis.

Met de Diversiteitsprijs wil MOVISIE goede praktijken verzamelen die de meerwaarde en kracht van diversiteit zichtbaar maken. De Diversiteitsprijs wordt dit jaar voor de vierde keer georganiseerd. Het thema van 2010 is Léven met beperkingen: meedoen voor chronisch zieken en mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking. Op 1 november 2010 wordt de Diversiteitsprijs uitgereikt tijdens de Onbeperkte Diversiteitsdag.

Criteria

Tot 15 september 2010 kunt u een project inzenden. De criteria voor deelname zijn:

• Het project draagt bij aan empowerment van de doelgroepen zelf: de competenties en vaardigheden van mensen met een beperking worden versterkt.
• Het project richt zich op groepen of projecten die faciliteren dat mensen met een beperking op een gelijkwaardige manier kunnen deelnemen aan alle aspecten van het maatschappelijk leven.
• Het project draagt op concrete en zichtbare wijze bij aan de gezondheid, emancipatie en/of maatschappelijke participatie van individuen of groepen mensen met een beperking.
• Het project brengt de verschillende doelgroepen zélf op positieve ideeën en stimuleert hen tot activiteiten.
• Het project is samen met de doelgroep (mensen met een beperking) ontwikkeld.
• Het project is baanbrekend en innovatief.
• Het project is makkelijk na te volgen/over te dragen.
• Het project heeft een positieve balans tussen kosten en baten.

Meer informatie en project aanmelden

www.movisie.nl