Naast het uitrollen van de metingmethodiek over alle woongroepen binnen Bartimeus Zeist en het maken van inventarisaties van alles wat er binnen de organisatie aanwezig is op gebied van seksualiteit, zijn we de afgelopen weken ook drukdoende geweest met de visie-discussie. Eigelijk is dat best een spannende discussie…

Visie op Seksualiteit

Wat ik hiermee bedoel is dat als je het over een visie gaat hebben, en vooral over een Visie op Seksualiteit, je eigen visie, grenzen, normen en waarden over dat onderwerp al snel een rol gaan spelen en ter sprake komen. Er is mijns inziens bijna geen onderwerp te bedenken waarin dit sterker gebeurt dan bij seksualiteit. Dat is tenminste mijn ervaring in de afgelopen twee jaar dat ik intensief met dit onderwerp bezig ben. Dat vind ik best een interessant gegeven: Waarom gaan je eigen visie, grenzen, normen en waarden al snel een grote rol spelen als het over seksualiteit gaat?

Dichtbij en persoonlijk

Persoonlijk denk ik dat onderwerpen als ‘seksualiteit’ en ‘(preventie) seksueel misbruik’ heel erg dichtbij je eigen persoon en bij je eigen opvoeding/geschiedenis kunnen komen. Meer nog dan bij andere onderwerpen en thema’s. Regelmatig komt het voor dat er over bepaalde zaken nog taboes heersen en bij seksualiteit kun je veel taboes bedenken.

Doen jouw waarden ertoe?

Wat ik eigenlijk wel een interessante vraag vindt en die ook regelmatig aan de orde komt in de vergaderingen van de projectgroep is: “doen je eigen normen en waarden eigenlijk ter zake als je hulpverlening wilt geven aan cliënten?” Maken we het onderwerp seksualiteit niet te exclusief? Als je de regie bij de cliënt laat hoeft het niet exclusief en persoonlijk te worden, toch? In de visie van Bartimeus staat: “Wij maken niet uit hoe een cliënt inhoud geeft aan zijn leven en zijn weg vindt in de samenleving. Wel bieden wij hem daarbij de gewenste steun en, waar die wens onduidelijk is, de steun die naar ons inzicht optimaal is. Als cliënten niet zelf hun wensen kenbaar kunnen maken, proberen wij onze hulp zo goed mogelijk op hun mogelijkheden en behoeften in te stellen, in nauw overleg met hun verwanten”.

Visie versus praktijk

In de huidige (verouderde) ‘Notitie Seksualiteit’ van Bartimeus staat bijvoorbeeld dat Bartimeus uitdraagt dat geslachtsgemeenschap alleen plaatsvindt in een duurzame relatie. Je kunt je hierbij een aantal dingen afvragen, zoals: levert dit niet een spanningsveld op met wat er in de visie staat? Want wat nou als een cliënt geen duurzame relatie heeft, niet wil hebben en/of niet kan hebben, maar wel geslachtsgemeenschap wil? Uitgaande van de huidige ‘notitie seksualiteit’ kan je niet in deze (hulp)vraag meegaan, want er is geen sprake van een duurzame relatie. Maar als je uitgaat van de visie moet je er wel iets mee, want de cliënt geeft inhoud aan zijn leven met de gewenste steun en hij heeft deze (hulp)vraag/wens.

Eigen normen en waarden aan de kant zetten?

En dan heb je het alleen nog maar over een visie van de organisatie en nog niet eens over de rol van eigen normen en waarden van de hulpverlener. Want stel nou dat die cliënt geslachtsgemeenschap wil hebben met iemand die hij amper kent (one-night-stand) en je om hulp/advies vraagt, maar dat strookt niet met je eigen normen en waarden, wat doe je dan? Laat je je eigen normen en waarden een rol spelen of zet je die aan de kant en verleen je dan wel of geen hulp? Ik geef daarop geen antwoord of mening, maar interessant is het wel, toch?

De discussie over een nieuwe Visie op Seksualiteit binnen Bartimeus zal onder andere hierover gevoerd worden (moeten worden). Het is dus duidelijk dat ook over een nieuwe visie met elkaar ingesprek gegaan moet worden, dus wederom: Let’s talk about it…

Als verbeterteam hebben we een eindrapport geschreven met verbeterpunten en aanbevelingen. Deze zijn in september/oktober 2009 gepresenteerd en bediscussieerd in verschillende managementvergaderingen, zoals in de Centraal Managementvergadering, met Raad van Bestuur, met Raad van Toezicht enzovoort. Het hoger management heeft toen, met behulp van een aantal verbeterteamleden, een plan van aanpak gemaakt m.b.t. de verbeterpunten. Daar zijn we sinds begin december mee aan de slag gegaan. Met Zorg voor Beter heb ik afgesproken om 1 x per maand een blog te schrijven over de voortgang binnen Bartiméus.

Projectgroep

De eerste opdracht die vervuld moest worden was dat het hoger management een Projectgroep Seksualiteit geïnstalleerd wilde hebben, met mensen die affiniteit en kennis hebben van het onderwerp. Deze projectgroep is eind december geïnstalleerd en moet in twee jaar tijd alles wat binnen Bartiméus met seksualiteit te maken heeft doorlichten, herzien, vernieuwen, bundelen, actueel maken, enzovoort en voor borging gaan zorgen. Voor de mensen binnen deze projectgroep is tijd vrijgemaakt om hiermee aan de slag te gaan. Op deze manier wordt voorkomen dat de werkzaamheden van de projectgroep bovenop het normale werk komen. De werkzaamheden van de projectgroep richten zich nu eerst op de locatie Zeist en na verloop van tijd zal er uitgebreid gaan worden naar de twee andere hoofdlocaties van Bartiméus (Doorn en Ermelo). Dit is de bekende olievlekwerking!

En aandachtsfunctionaris Seksualiteit

Een andere opdracht was dat er een Aandachtsfunctionaris Seksualiteit aangesteld moest worden. Dat is gebeurd en er is er nu een aandachtsfunctionaris binnen de Sector Wonen, voorlopig voor acht uur per week, en eentje voor de Sector Onderwijs, voor zes uur per week. Want een van de belangrijke doelen is ook dat er meer samenwerking komt tussen Wonen en Onderwijs. De overige projectgroepleden hebben uren gekregen voor deelname aan de projectgroep. Ikzelf heb ook zitting in de projectgroep en heb zes tot acht uur per week gekregen. Dat betekent dus dat er op dit moment binnen Zeist drie mensen in totaal voor 22 uur per week bezig zijn met alles omtrent Seksualiteit. Dat is een hele winst, want tot voor kort was dat niets.

Metingmethodiek

Binnen het verbetertraject van Zorg voor Beter hebben we gebruikgemaakt van een metingmethodiek (de scorelijsten en vragenlijsten). Deze werden gebruikt op de pilotgroepen. Dit is erg goed bevallen en daarom hebben we ervoor gekozen om verder te gaan met deze methodiek. We hebben hem aangepast naar Bartiméus-standaarden en we hebben een aangepaste methodiek gemaakt voor laag niveau cliënten, dat hadden we overigens tijdens het Verbetertraject al gedaan. In januari 2010 is deze methodiek uitgerold op de veertien woongroepen van Bartimeus Zeist. In februari wordt door iedereen voor het eerst gemeten en gescoord. En in maart worden de scores in een Excell-bestand ingevoerd, om van iedere woongroep een overzicht (grafieken) te hebben van de stand van zaken per woongroep en team. De metingen zullen niet maandelijks plaatsvinden, zoals tijdens de pilot. Dat bleek een te grote belasting voor zowel de teams als voor de kinderen/jongeren te zijn. Daarom zal dat nu driemaandelijks plaatsvinden. Iedereen is er tot nu toe enthousiast over en men zit met smart te wachten op tools en kennis m.b.t. seksualiteit en preventie van misbruik.

Quick-wins

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen hebben we in korte tijd een aantal concrete acties kunnen doen. Daarnaast zijn we met nog een aantal andere quick-wins bezig zodat er op kort termijn duidelijke resultaten geboekt worden, wat ook weer energie geeft. Een van de andere quick-wins is een inventarisatie maken van al het voorlichtingsmateriaal en boeken/dvd’s dat binnen Bartiméus aanwezig is. Oude materialen vervangen voor nieuwe en dan een overzicht naar alle woongroepen sturen, zodat ze een duidelijk overzicht hebben wat er te krijgen is, voor welke doelgroep het is en hoe het gebruikt moet worden.

Visie op seksualiteit

Naast de genoemde quick-wins gaan we als projectgroep de komende periode een discussie binnen de gehele organisatie op gang brengen over “Visie op Seksualiteit”. Er zal nu eerst een actuele en vernieuwde visie op seksualiteit gemaakt moeten worden, omdat de huidige verouderd is. De nieuwe visie zal de basis moeten zijn om andere dingen te kunnen ontwikkelen, zoals nieuw beleid, scholingsprogramma’s op doelgroepniveau voor medewerkers, voorlichtingprogramma’s voor de cliënten enzovoort.

Dit was in vogelvlucht wat er de afgelopen maanden is gebeurd na het verbetertraject van Zorg voor Beter. De komende tijd zal ik jullie op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen. Mochten jullie vragen/opmerkingen/tips hebben, laat het me gerust weten…

Op 1 december 2008 schreef ik een blog met als titel: “Let’s talk about seks”. Er zal nu spoedig blijken in hoeverre het onderwerp ook echt op de diverse agenda’s wordt gezet en seksualiteit een onderwerp wordt dat gewoon bespreekbaar is, bijvoorbeeld tijdens de afwas!!!

Afgerond verbetertraject

Er is het afgelopen jaar ontzettend veel werk verzet door onder andere het Verbeterteam van Bartiméus. Bartiméus heeft ruim een jaar deelgenomen aan dit Verbetertraject en heeft het met goed gevolg afgerond. Tijdens de laatste landelijke bijeenkomst op 16 juni 2009 heeft Bartiméus twee certificaten van Zorg voor Beter gekregen, die aangeven dat er hard gewerkt is, dat er resultaten geboekt zijn en dat er verbeteringen doorgevoerd zijn, maar dat er ook nog verbeterpunten liggen. Met deze erkenning zijn we natuurlijk erg blij en trots op, maar het echte werk begint eigenlijk pas nu.

Eindrapport

Over dit Verbetertraject heb ik een eindrapport geschreven. Dat rapport heb ik de titel ‘Oog voor seks!’ gegeven. In het eindrapport worden een aantal verbetervoorstellen benoemt en uitgewerkt. Inclusief suggesties aan het management over hoe verder te gaan met dit onderwerp. In de maand september 2009 zullen deze verbetervoorstellen gepresenteerd en bediscussieerd worden in een aantal managementvergaderingen. Het is de bedoeling dat het management meer gaat sturen op “ Seksualiteit” en “Preventie Seksueel Misbruik” en dat er zodoende borging gaat plaatsvinden. Borging kan namelijk niet zonder sturing!

Vertrouwen

Hoe dat gedaan zou moeten worden zal de komende tijd uitgekristalliseerd moeten worden. Inmiddels heb ik een aantal managementvergaderingen bijgewoond en hebben we de bevindingen met elkaar besproken. Ik heb er vertrouwen in dat het goed gaat komen, dat het onderwerp serieus genomen wordt en men er iets structureels en concreets mee wil gaan doen! Wat dat betreft heb ik het gevoel en idee dat zowel management als medewerkers ‘Oog voor seks’ hebben en/of beginnen te krijgen.

Vervolg volgt!

Wellicht is deze blog een beetje vaag en weinig concreet, maar dat zal in de komende blogs hopelijk anders worden. Ik zal in de komende weken meer kunnen vertellen over de (vervolg)stappen die gezet zijn en gaan worden. We zitten met Bartiméus als het ware in een tussenperiode waarin de zaken die uit het Verbetertraject naar voren zijn gekomen besproken worden met het (hoger) management. Daaruit volgen de concrete stappen. Het (hoger) management zal nu eerst uitspraken moeten doen over hoe belangrijk zij dit onderwerp vinden, hoeveel zij erin willen investeren en waarop/hoe zij willen sturen. Zoals ik al zei is dat spannend, maar ook super leuk! Ik hou jullie de komende weken op de hoogte!

In de afgelopen twee maanden zijn we binnen ons Verbetertraject Seksualiteit en Preventie Seksueel Misbruik, naast de twee al bestaande pilotteams/groepen, gestart met nog twee nieuwe pilotteams/groepen. Op de derde pilotgroep wonen laagniveau volwassen visueel gehandicapte cliënten. Bij hen voldeed de oorspronkelijke metingvragenlijst van Zorg voor Beter niet, omdat door het lage niveau van de cliënten de groepsleiding de lijsten niet met de cliënten kan doornemen. Daarom hebben we de lijsten aangepast. De vierde pilotgroep is een woongroep met jongeren in de leeftijd van 17-22 jaar die, onder begeleiding, in een buitenhuis in Zeist wonen. Zij maken gebruik van de oorspronkelijke lijsten.

Verspreiden op maat

In het Verbeterteam hebben we besloten om nog twee pilotgroepen te starten, om zo al een soort olievlek in werking te zetten. Het is namelijk de bedoeling dat na het Verbetertraject de verschillende methodieken (o.a. het al dan niet aangepaste meetsysteem) en alles wat geleerd is binnen de pilotteams/groepen wordt geïmplementeerd op alle woongroepen binnen Bartiméus. Daarbij houden we er wel rekening mee dat wat we invoeren wel op maat gemaakt wordt, rekening houdend met de betreffende doelgroep van die woongroep en de manier van werken van het betreffende team. De verbeterteamleden waren van mening dat we met verspreiding niet moesten wachten tot na de zomervakantie. Daarom hebben we met elkaar besloten om de olievlekwerking eerder in te zetten. Dit geeft ook weer een nieuwe energie en dynamiek aan het Verbetertraject, wat erg positief werkt!

Borging

Naast de start van de twee extra pilotteams/groepen hebben we als verbeterteam onlangs een goed gesprek gehad met de Raad van Bestuur van Bartiméus. Zo hebben we met hen onze bevindingen (verbetervoorstellen) van de afgelopen tijd doorgenomen. Tijdens het gesprek werd duidelijk dat er veel aandacht moet komen/zijn voor de BORGING van het onderwerp binnen de organisatie. We hebben gesproken over hoe we daarvoor zouden kunnen zorgen, bijvoorbeeld door: een tweejaarlijkse bijscholing van medewerkers, het seksueel raamwerk standaard opnemen in de ondersteuningsplannen, een interne consultatiemogelijkheid enz. Aan het eind van het gesprek hebben we afgesproken dat we in juni met Verbetervoorstellen komen, waarvan wij vinden waaraan gewerkt zou moeten worden m.b.t. Seksualiteit en Preventie Seksueel Misbruik. Dan bespreken we ook met elkaar hoe wij denken dat er aan die voorstellen gewerkt zou kunnen worden en wie dat volgens ons zou kunnen doen.

Alle leden van het Verbeterteam hebben een goed gevoel overgehouden aan het gesprek met de Raad van Bestuur. We hadden het gevoel dat ook zij achter het Verbetertraject staan en ze willen werken aan een goede implementatie en borging van ‘Seksualiteit en Preventie Seksueel Misbruik’ binnen de gehele organisatie.

Aanpassen

We zijn als Verbeterteam de afgelopen weken namelijk druk bezig geweest met het meetsysteem, zoals we dat van Zorg voor Beter hebben gekregen. Dit systeem hebben we aangepast voor een derde en nieuwe pilotgroep omdat deze doelgroep heel anders is. Op de derde groep wonen laag-niveau volwassen visueel gehandicapte cliënten. Bij hen voldoet de oorspronkelijke vragenlijst niet. Door het lage niveau kan de groepsleiding de lijsten niet met de cliënten doornemen. Deze hebben we dus aangepast.

Observeren

Uiteindelijk hebben we een vragenlijst gemaakt die de groepsleiding gebruik bij het observeren van het gedrag van cliënten. Daarbij gaat het om gedragingen die zouden kunnen wijzen op negatieve (seksuele) ervaringen en worden er vragen gesteld die gericht zijn op seksualiteitsbeleving. De antwoorden op de observatievragen worden gescoord in een nieuwe score- en rapportagelijst. De vragen zijn zo gesteld dat de groepsleiding bewust moet observeren en nadenken over het gedrag van cliënten.

Signalen oppikken

De leiding kan gebruik maken van een signalenlijst met seksuele behoeften en gedragingen die kunnen duiden op negatieve ervaringen. Zo’n lijst kan houvast bieden maar de groepsleiding moet inzien dat zijzelf het belangrijkste meetinstrument zijn. Zij kennen de cliënten en zijn deskundig in het begeleiden van de cliënten, ook ten aanzien van seksualiteit. Het gaat er alleen om dat zij daar ook bewust mee bezig zijn. Met zowel de signalen van negatieve ervaringen als de behoeften.

Ontwikkelproces

De aangepaste vragenlijst en scorelijsten zijn ontwikkeld door een groepsleider van de desbetreffende pilotgroep, door de gedragsdeskundige van de pilotgroep, door onze begeleidster van Zorg voor Beter (Annelies Kuper van de Rutger Nisso Groep) en door mijzelf. De derde pilotgroep is deze maand begonnen met hun eerste meting en we zullen na een maand zien hoe het gewerkt heeft. Wellicht dat er nog een aantal zaken aangepast moeten worden, maar dat hoort ook bij een dergelijk ontwikkelingsproces. Het mooie van het aanpassen van de vragenlijsten en scorelijsten binnen het Verbetertrajet is dat je in de eerste plaats gebruik kunt maken van de expertise van Zorg voor Beter en dat alles in de tweede plaats, als het goed werkt, zo kan worden overgenomen door andere woongroepen met cliënten van hetzelfde niveau.

Olievlek

De olievlekwerking is in gang gezet, want er draait nu dus een derde pilotgroep binnen het Verbetertraject. En als Verbeterteam hebben we gisteren besloten dat er nog een vierde pilotgroep gaat draaien. Aan deze groep wordt volgende week het Verbetertraject uitgelegd en hoe het meetsysteem werkt. Waarschijnlijk kunnen zij deels gaan werken met de oorspronkelijke vragenlijsten van Zorg voor Beter en wellicht moeten zij ook gebruik maken van de aangepaste lijsten. Later meer over de olievlekwerking. Mochten er vragen zijn over de aangepaste lijsten, dan kun je me dat laten weten door een reactie te geven op deze blog.

De pilotteams vullen vier scorelijsten in. Deze geven inzicht in vier verschillende gebieden:
1. Attitude (door de teamleden van de pilotteams)
2. Competenties van de medewerkers (door de unitleider van de pilotteams)
3. Sturing (door de projectleider)
4. Ervaringen van cliënten en geregistreerde meldingen (door de cliënten van de pilotgroep)
De uitslagen komen in een grafiek te staan. Zodoende kun je in één oogopslag zien op welke gebieden er nog werk aan de winkel is.

Doelen van het meten

De metingen zijn gerelateerd aan de vier doelen van het Verbetertraject:
1. Weten hoe je ervoor staat (zicht hebben op de door de cliënten ervaren veiligheid en zicht hebben op de aard van de meldingen).
2. Structureel verankeren (het management geeft structureel aandacht aan seksualiteit en preventie van seksueel misbruik en stuurt daar gericht op).
3. Creëren van een open en veilig klimaat (er wordt op de werkvloer open, maar gepast gepraat over seksualiteit, dus een open en veilige cultuur).
4. Toerusten van medewerkers en cliënten (medewerkers hebben voldoende kennis en vaardigheden om over seksualiteit en seksueel misbruik te kunnen praten en actie te ondernemen).

Verschillende resultaten

De betrokken personen uit verschillende disciplines vullen sinds september 2008 iedere maand de scorelijsten in. Inmiddels komt duidelijk naar voren dat de ‘attitude’ bij beide pilotteams hoog is, maar dat de ‘competenties’ per team verschillen. Het ene team scoort hoog op hun competenties en het andere team scoort beduidend lager. Hoe dat precies komt is een vraag die we de komende weken, met behulp van de betrokken personen, willen beantwoorden. Verder kan er uit de scores gehaald worden dat de ‘sturing’ van management op seksualiteit en preventie seksueel misbruik laag is. Hier zal dus meer aandacht voor moeten komen!

Mogelijke oplossingen

Sturing van het management kan verbeterd worden door ervoor te zorgen dat het onderwerp iedere maand op de agenda staat van de verschillende overleggen (teamoverleg, werkbespreking, beleidsoverleg). Ook kan het management ervoor zorgen dat het onderwerp aan de orde komt tijdens functioneringsgesprekken. Maar ook kan er ieder jaar een sterkte-zwakte-analyse uitgevoerd worden (op basis van meldingen van overschrijdend gedrag). Deze zaken moeten wij de komende tijd met elkaar bespreken en er moeten afspraken over gemaakt worden.

Ervaring van cliënten

Een zeer positief effect van de maandelijkse metingen is dat we zicht krijgen op hoe de cliënten de veiligheid op Bartiméus ervaren. De cliënten vullen samen met hun persoonlijk begeleider de scorelijst in. Het werken met deze scorelijsten zorgt ervoor dat mensen op een toegankelijke en laagdrempelige manier een gesprek aangaan over het onderwerp. Die laagdrempeligheid wordt zowel ervaren door de cliënt als door de medewerker. De cliënt weet overigens wat het doel is van de scorelijsten en weet ook dat er discreet met de resultaten omgegaan wordt! Er is inmiddels al een paar keer gebleken dat een cliënt zich minder veilig voelde dan gedacht of zich zelfs helemaal niet veilig voelde. Het goede en mooie van dit systeem is dus dat de cliënten zelf naar voren brengen dat er meer aandacht moet komen voor de veiligheid.

We weten nu al meer

Uit de scores kunnen we ook filteren met welke cliënt we kunnen werken aan bijvoorbeeld weerbaarheid. Ik ben ervan overtuigd dat als we deze scorelijsten niet zouden invullen we minder snel of niet achter deze resultaten waren gekomen. Dit onderstreept volgens mij het belang van dit Verbetertraject en het belang van met elkaar praten over seks… Dankzij het meten weten we alweer meer dan een tijdje terug en dat is wat we willen, toch?

Deze stellingen heeft één persoon uit het team op papier gezet, gericht op de zaken die spelen binnen hun eigen team en doelgroep. Hoewel de teams al enige tijd met elkaar samenwerken, was er een verrassend groot visieverschil. Een conclusie die we als Verbeterteam trekken is dat het zeer belangrijk is om met elkaar te praten over het onderwerp en de visieverschillen (normen/waarden) op tafel te leggen. Als je van elkaar weet hoe je over het onderwerp denkt, kun je werken aan een eenduidige visie en aanpak. Daarmee kun je de cliënt beter begeleiden en de vraag van de cliënt centraal stellen en beantwoorden.

Cliëntenraad

Een ander voorbeeld van het bespreekbaar maken is dat ik een paar weken geleden ben uitgenodigd voor een cliëntenraadsvergadering van Bartiméus om tekst en uitleg te geven over dit verbetertraject. De week ervoor was ik bij een coachingsgesprek met cliënten over seksualiteit ter voorbereiding op de cliëntenraadsvergadering.

Grotere kennis en praktische verbeteringen

In cliëntenraad waren zes cliënten, cliëntvertegenwoordigers en de sector-directeur Wonen aanwezig. In een open, eerlijke en duidelijke sfeer is besproken dat het belangrijk is dat Bartiméus deelneemt aan dit Verbetertraject. De cliënten en cliëntvertegenwoordigers gaven aan dat er nog veel gewonnen kan worden in de deskundigheid van medewerkers. Ook werd duidelijk dat leidinggevenden hier beter op moeten sturen. Men vond het vooral belangrijk dat er niet weer een papieren beleidsdocument komt dat weer in een kast verdwijnt, maar dat er echt praktische verbeterslagen gemaakt moeten worden (zoals scholingen, verschillende voorlichtingsvormen, interne consultatiemogelijkheid enzovoort).

Seksualiteit op de agenda!

Tot slot zeiden de cliënten tegen de sector-directeur dat ze verwachten dat dit onderwerp ook na afloop van het Verbetertraject aandacht blijft krijgen. De sector directeur antwoordde hier positief op en gaf aan dat het zeker niet de bedoeling is dat alles stopt na het verbetertraject. Het moet op de agenda blijven staan en seksualiteit moet een onderwerp zijn dat gewoon met elkaar besproken wordt, bijvoorbeeld tijdens de afwas!!!

*Het is wellicht handig om kort uit te leggen hoe dit Verbetertraject werkt. Het traject loopt op twee pilotteams binnen Bartiméus Zeist (in januari start een derde op de locatie Doorn). In de pilotteams worden verbeteracties uitgevoerd, die o.a. uitgedacht worden door het Verbeterteam. De uitkomsten van de verbeteracties worden geëvalueerd in het Verbeterteam. Vervolgens komen hier weer nieuwe verbeteracties uit. Het is de bedoeling dat we als organisatie leren hoe verbeteracties uitgevoerd kunnen worden, om dit onderwerp beter in te bedden in de organisatie en de werkprocessen. De verbeteracties zijn per pilotteam en doelgroep verschillend, want er worden per team en doelgroep weer andere dingen gevraagd.

Let’s talk about sex
Let’s talk about sex, baby (sing it),
Let’s talk about you and me (sing it, sing it),
Let’s talk about all the good things,
And the bad things that may be.

In 1991 rapte de bekende vrouwenrapgroep Salt ‘n Pepa dit refrein in het bekende nummer “Let’s talk about sex”. In de paar maanden dat ik nu bezig ben met het Verbetertraject Preventie Seksueel Misbruik ben ik erachter gekomen dat het hier inderdaad grotendeels om draait: Praat met elkaar over seks, zowel over de leuke als over de niet leuke kanten. Binnen Bartiméus noem ik het verbetertraject dan ook het Verbetertraject Seksualiteit en Preventie Seksueel Misbruik. Preventie van misbruik en intimidatie begint vaak al door in de dagelijkse omgang met teamleden en cliënten te praten over seksualiteit. Dat klinkt logisch, maar dat is het niet, en dat komt door een aantal factoren.

Gebrek aan tijd

Eén factor is dat door tijdgebrek het thema ‘seksualiteit’ (en andere thema’s) naar de achtergrond verdwijnt, wat de hulpverlening niet ten goede komt. Tijdgebrek zorgt ervoor dat een thema als “Seksualiteit” alleen nog besproken wordt als zich een incident voordoet. Maar is het dan niet al te laat?

Kunnen en durven praten

En mensen moeten niet alleen de tijd hebben, ze moeten ook nog kunnen én durven praten. Er is onder medewerkers, ook binnen Bartiméus, sprake van handelingsverlegenheid met betrekking tot seksualiteit, doordat het onderwerp dicht bij je eigen persoon, ervaringen, grenzen, opvoeding, normen/waarden enzovoort komt. Die handelingsverlegenheid is een belangrijke factor waarom er niet of weinig gesproken wordt over seksualiteit in de dagelijkse gang van zaken.

Sturing van management

Een laatste factor die ik hier alvast wil noemen, maar waar ik nog op terugkom, is dat er vaak sturing mist van het management op dit thema. Ook dit is binnen Bartiméus het geval. Dat heeft ook weer verschillende oorzaken, maar deze zouden geen excuus mogen zijn om zo’n belangrijk thema niet op de verschillende agenda’s te zetten!

Verbetertraject

Ik vind het dan ook goed van Bartiméus dat het management heeft gekozen om deel te nemen aan dit verbetertraject. Na de zomervakantie is het verbetertraject echt goed gaan lopen binnen Bartiméus. Nu al wordt er in de twee pilotgroepen van het verbetertraject veel meer gesproken over seksualiteit en de preventie van seksueel misbruik dan voorheen. Dat moet zo blijven en dat moet verspreid worden door geheel Bartiméus. Hoe dat gebeurt, welke verbeterpunten er binnen Bartiméus zijn, welke acties er allemaal ondernomen worden en hoe we dit verbetertraject verder willen gaan verspreiden binnen de gehele organisatie zal ik in mijn volgende blogs allemaal uit de doeken doen. Tot die tijd zou ik iedereen willen aanraden:

Let’s talk about sex, because
Everybody has sex
I mean, everybody should be makin’ love
…aldus Salt ‘n Pepa