Wetenschappelijk onderzoeker en projectcoördinator Andrea voert de pilot uit in opdracht van projectleider Christina van der Feltz-Cornelis, professor Sociale psychiatrie aan de Universiteit van Tilburg en als hoogleraar en psychiater verbonden aan GGz Breburg. Samen met senior sociaal psychiatrisch verpleegkundige Henk Biemans onderzoeken ze de meerwaarde van een gezamenlijke besluitvorming over de behandeling. Andrea: “Door deze aanpak krijgen cliënten in overleg met hun behandelaar meer zeggenschap over hun behandelplan. Uiteraard kijken we na verloop van tijd ook of de baten van deze aanpak opwegen tegen de kosten.”

Speciale doelgroep

De pilot richt zich op een groep patiënten met lichamelijk onverklaarde klachten of een combinatie van psychische en lichamelijke klachten. Zij komen via de huisarts of andere verwijzer bij het Centrum voor Lichaam, Geest en Gezondheid van GGz Breburg terecht. Andrea: “Dit zijn mensen die al een hele geschiedenis met zorgverleners achter de rug hebben. Met vaak chronische klachten. Er bestaan effectieve behandelprogramma’s voor deze groep patiënten, maar die zijn nog niet overal beschikbaar.”

Helderheid en prioriteit

In de pilot op GGz Breburg krijgen deze cliënten bij hun intake vragenlijsten voorgelegd, legt Andrea uit. “We gebruiken een standaard set met drie vragenlijsten over de lichamelijke klachten en drie vragenlijsten over de psychische klachten. De antwoorden helpen zowel de behandelaar als de cliënten om de aard en de ernst van de klachten in kaart te brengen. Omdat bij deze cliënten vaak veel problemen tegelijk spelen, helpt zoiets relatief simpels als een vragenlijst om helderder te krijgen welke klachten op de voorgrond staan en om samen te beslissen welke klachten prioriteit krijgen in de behandeling.”

Handvatten voor verdere zorg

Na het invullen van de vragenlijsten bespreekt de behandelaar de uitkomsten met de cliënt. Behandelaar en cliënt bepalen samen het doel van de behandeling volgens een tweesporenbeleid: met aandacht voor zowel de lichamelijke als de psychische aspecten. “De cliënt kan kiezen eerst te werken aan die dingen die voor hem het belangrijkst zijn. Daardoor krijgt de cliënt meer de regie en houden de zorgverleners meer rekening met zijn wensen en verwachtingen”, benadrukt Andrea. “Door elke zes weken de vragenlijst opnieuw in te vullen, kunnen cliënt en behandelaar de voortgang monitoren. Deze insteek past binnen bij de meerwaarde van Routine Outcome Monitoring (ROM) binnen de behandeling, namelijk inzicht krijgen in het beloop van de behandeling. Ook geven de resultaten handvatten waarmee de cliënt terug kan naar de verwijzer. Die kan de cliënt vervolgens zelf verder begeleiden.”

Positieve reacties

GGz Breburg is net gestart met deze nieuwe manier van werken. Andrea is enthousiast. “De methode is aansprekend omdat de rollen van cliënt en behandelaar verschillend blijven maar elkaar wel goed aanvullen, doordat er meer rekening wordt gehouden met elkaars verwachtingen, voorkeuren en wensen. Er is een grote welwillendheid bij de behandelaars. De methode geeft regie aan de cliënt in de mate die hij of zij prettig vindt. En daarbij bewaakt de behandelaar de grenzen vanuit zijn professionele kennis en rol.” Eind 2012 volgt een evaluatie van de pilot om te kijken wat de methode concreet oplevert.

Op elke Zorg voor Beter-scholingsdag kun je voor slechts 35 euro zes geaccrediteerde workshops volgen over vrijheidsbeperkende maatregelen, medicatieveiligheid, zelfredzaamheid/ergonomie, valpreventie, continentie en probleemgedrag. Als verpleegkundige of verzorgende werk je samen met cliënten aan de beste zorg. Na een Zorg voor Beter scholingsdag ben je weer helemaal op de hoogte van de nieuwste kennis en vaardigheden op jouw werkgebied. Dit is goed voor jou, je collega’s en je cliënten.

Praktische informatieve workshops

De 4-daagse geeft je veel praktische kennis en informatie. Op één dag volg je alle workshops. De zes workshops worden afwisselend, interactief en door professionele trainers gegeven. Tijdens elke Zorg voor Beter-scholingsdag kun je ook onderling tips uitwisselen met collega’s.

Verkiezing ZorgUitblinker

Voorafgaand aan de Zorg voor Beter 4-daagse gaan we op zoek naar de ZorgUitblinker. In de zorg kan één persoon soms al het verschil maken. Die ene collega in je team die altijd ideeën heeft over hoe de zorg beter kan. Die anderen kan overtuigen van die ideeën. En dat allemaal vanuit de wens om zo goed mogelijk zorg te verlenen aan jullie cliënten. Ken je zo’n opvallende collega binnen jouw organisatie in de thuiszorg, ouderenzorg, gehandicaptenzorg of de langdurende geestelijke gezondheidszorg, die het verdient om in het zonnetje gezet te worden? Geef hem of haar dan op voor de ZorgUitblinker verkiezing. Je kunt je collega voor 27 april opgeven door een mail te sturen naar margriet@bkb.nl. Geef in deze mail aan waarom juist deze collega ZorgUitblinker moet worden. Wij nemen dan contact met je op. Je kunt ook bellen naar 020- 520 5280.

Wees je bewust van het feit dát je met een bepaalde bril kijkt en dat anderen misschien wel met een andere bril kijken. Met dat idee in het achterhoofd startten LOC, Vilans en CHE Synnervate anderhalf jaar geleden met het project ‘De zorginstelling van de toekomst, de kracht van de cliënt’. Zeven pilotteams gingen aan de slag met de waarden en drijfveren in hun organisatie, in de hoop dat die bewustwording hen zou helpen zaken te verbeteren. Tijdens het congres op 9 mei presenteerden de pilotdeelnemers hun resultaten.

SDi en kleuren

Binnen de pilot maakten de instellingen gebruik van het model Spiral Dynamics Integral (SDi). Volgens het model zijn er zes waardesystemen waardoor mensen zich kunnen laten leiden, aangeduid met zes kleuren. Arjen Bos van Synnervate legt tijdens het congres uit dat helpt om te weten welke ‘kleuren’ aanwezig zijn in je organisatie, omdat die bepalen hoe mensen reageren op verandering. “Als je bijvoorbeeld een idee voor een nieuw verbetertraject lanceert, krijg je zes verschillende reacties”, legt hij uit. “Iemand die kijkt vanuit het paarse waardesysteem, zegt: ‘Niet doen, laten we houden hoe het is’. Rood zegt: ‘Doen we het nu niet goed dan?’ Blauw zegt: ‘Het is nu toch goed geregeld? Het moet wel passen in huidige structuur’. Oranje zegt: ‘Leuk, wat levert het op?’ Groen zegt: ‘Is iedereen het daarmee eens?’ En geel zegt: ‘Fascinerend. Dat gieten we in een model’.”

Cultuurscan als ‘praatplaat’

Voorafgaand aan het congres hebben alle deelnemers een cultuurscan ingevuld. Daaruit blijkt welke kleuren iemand in zich heeft, wat de organisatie voor kleuren heeft en wat de gewenste situatie, dus kleur, is. “Mensen kunnen overigens in verschillende situaties of plekken een ander waardesysteem in zich hebben”, legt Arjen Bos uit. “Je bént niet een kleur, je hébt een kleur en vanuit die kleur bekijk je de wereld om je heen.” Volgens hem is de uitkomst van de cultuurscan een ‘praatplaat’. “Het is beschrijvend, niet voorschrijvend zoals het zou moeten zijn. Zie het als een uitnodiging om de dialoog aan te gaan.”

Presentaties

De instellingen die deelnamen aan de pilot hebben tijdens het traject gewerkt aan verbeteringen, waarbij ze de aanwezige kleuren in de organisatie in het oog hielden. Nu mogen zij hun resultaten presenteren. Saai is dat niet: Twee teams van Esdégé Reigersdaal zingen twee liedjes, begeleid door de gitaar. Refrein van het eerste lied: “De mensen die er werken, zijn vrouwen, hele sterke. En ze zijn dynamisch groen van kleur”. En het refrein van woongroep De Torenuil: “SDi leerde ons heel veel, De Torenuil is geel.” Het team van ’s Heerenloo presenteert hun resultaten in twee ‘elfjes’, korte gedichten.

Informatie verzamelen

Elly Borst en Tineke Zandbergen van zorgorganisatie Pameijer bezoeken de informatiemarkt, waar alle pilotinstellingen zich presenteren. Zandbergen houdt in haar werk al langer rekening met de verschillende ‘kleuren’. “Ik was blij verrast dat de zorg hier nu ook mee gaat werken. Ik wil me nog meer bewust worden van de ‘kleur’ waar iemand in zit, dat kan meer inhoud geven. Daarom ben ik hier.” Borst voegt toe: “Wij maken in onze organisatie gebruik van het fasemodel voor teamontwikkeling, maar dit is beter: dit is echt waardevrij, de ene kleur is niet beter of slechter dan de ander.”

Workshop

Na de lunch gaan de aanwezigen zelf aan de slag in vier workshops. In de workshop ‘De drijvende kracht van drijfveren’ moeten de deelnemers zich verspreiden over zes gekleurde tafels. Vanuit die kleur moeten ze vervolgens naar het probleem kijken dat wordt voorgelegd. De stelling: “De grootste spelbederver in de zorg is de hoge werkdruk en dat komt door de marktwerking.”

Paarse tafel

Aan de paarse tafel zitten beleidsmedewerker Lilian, organisatieadviseur Jan en zelfstandige Ghita. Zij leven zich helemaal in in de paarse kleur, die overduidelijk niet hun eigen dominante kleur is. “Helemaal mee eens, vroeger was het veel beter, we moeten alles houden zoals het was”, roept Lilian. “Inderdaad”, beaamt Jan: “Al die managers die het bedenken luisteren onvoldoende naar ons. Straks gaan ze ook nog het lief-en-leed-potje afschaffen!” Ook de andere ‘tafels’ leven zich goed in: “Een probleem is er niet! Niet praten maar werken”, roept iemand aan de rode tafel. En de groene tafel gaat ‘met elkaar praten over de gevoelde werkdruk’. Alle deelnemers zien door de opdracht hoe groot het ‘spectrum aan visies’ is. Een deelnemer: “Alle kleuren moeten de ruimte krijgen, daarmee creëer je ruimte voor verandering.”

Van abstract naar praktisch

En zo heeft het congres het doel bereikt: mensen bewust maken van de aanwezige waardesystemen en van het belang om daar rekening mee te houden. Anja van Rijswijk van het LOC: “Mooi dat iedereen na vandaag volgens mij wel doorheeft hoe belangrijk dat is. Het verhaal met de kleuren lijkt misschien abstract, maar als je ermee bezig gaat, wordt het echt praktisch. Je kunt cultuur alleen niet snel veranderen, dus als je dat wilt heb je wel tijd en doorzettingsvermogen nodig.”

Actiz organiseert de serie debatten in het kader van het Europees jaar van Active Ageing. In Nederland stijgen de kosten van de ouderenzorg het snelst van Europa, vanwege vergrijzing en institutionalisering. Tegelijk zien we ouderen die langer gezond, actief en zelfstandig zijn dan vroeger.

Zorg van zelfde kwaliteit

Tijdens de debatten gaan sprekers en belangstellenden in op de vraag hoe we met de ontwikkelingen om kunnen gaan. Het tweede debat gaat over de mogelijkheden die er zijn om met minder personeel dezelfde of betere kwaliteit van zorg te leveren. Dat gebeurt aan de hand van concrete voorbeelden uit de thuiszorg of verzorgingshuizen. Vragen die aan de orde komen: In hoeverre kun je vrijwilligers inzetten voor zorgtaken?, Welke taken horen bij professionele zorg? en Is elke zorgvraag wel een vraag om zorg?

Meer informatie

Het debat vindt plaats op donderdag 7 juni, van 19.00 tot 22.30 uur in de Brabanthallen in Den Bosch. Lees meer op de website hetnieuweouderworden.nl Daar kunt u zich ook inschrijven voor het debat.

Doel van het programma AAL is het verbeteren van de kwaliteit van leven van ouderen door slim gebruik van ICT. Ook moet het programma ervoor zorgen dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven. Voor de zesde subsidieronde zijn drie thema’s benoemd: Prevention, Learning & Knowledge Sharing en AAL @ Work.

Voorstel op basis van vragen

De programmacommissie ontvangt graag input voor de onderwerpen. Indieners geven in hun voorstel antwoord op de volgende vragen:

• Aan welke hiaten kan AAL een bijdrage leveren? En wat zijn daarbij de prioriteiten?
• Wat is de impact van de topics?
• Wat is de stand van zaken op het betreffende terrein?
• Hoe kan de multinationale samenwerking de Europese situatie verbeteren?
• Wat zijn de lopende activiteiten op dit gebied?

Ook meedenken?

Lever ook een bijdrage door het speciale template op de website van AAL in te vullen. Daar leest u ook meer achtergrondinformatie. Onderbouw uw input zoveel mogelijk met (verwijzing naar) relevante onderzoeksresultaten.

Veel patiënten met chronische ziekten vergeten nogal eens hun pillen te slikken. Een geheugensteuntje, bijvoorbeeld een sms’je of geluidssignaal van een pillendoos, kan ze helpen. Zeker op de korte termijn. Effecten op de lange termijn zijn nog onduidelijk.

Voordelen

Elektronische herinneringen hebben veel voordelen. Ze zijn niet kostbaar en er zijn geen extra inspanningen van zorgverleners voor nodig. Daarom kunnen zij ze makkelijk invoeren in de dagelijkse praktijk. Bovendien zijn vooral sms-herinneringen makkelijk in te passen in het dagelijks leven van patiënten. Bijna iedereen heeft wel een mobiele telefoon. Dit lijkt dus een eenvoudige interventie voor zowel patiënten als zorgverleners.

Gewend raken

De onderzoekers vergeleken dertien wetenschappelijke onderzoeken naar de effecten van elektronische herinneringen op therapietrouw. Acht ervan vonden positieve resultaten. In alle onderzoeken ging het om automatisch verzonden herinneringen. Patiënten kregen ze op vaste tijden, ongeacht of ze hun medicijnen al hadden ingenomen of niet. Hierdoor bestaat de kans dat patiënten aan de herinneringen gewend raken, waardoor ze hun effect verliezen. Uit onderzoek naar wekelijkse herinneringen bleek bijvoorbeeld dat de therapietrouw van hiv-patiënten verbeterde, terwijl dagelijkse herinneringen geen effect hadden.

Lange termijn

Inmiddels zijn er ook mogelijkheden alleen een herinnering te sturen als patiënten een dosis missen, waardoor de herinnering geen routine wordt. De effecten hiervan worden momenteel onderzocht. Herinneringen op maat, alleen als het nodig is, maken het wellicht mogelijk ook op de lange termijn de therapietrouw te verbeteren.

Bron en meer informatie: www.nivel.nl

In de zorg kan één persoon soms al het verschil maken. Die ene collega die altijd goede ideeën heeft over hoe de zorg beter kan en die ook uitvoert. Vanuit de wens om de beste zorg te verlenen aan de cliënten. Zulke mensen maken kans op de titel ZorgUitblinker.

Prijs

Tijdens elke scholingsdag van de Zorg voor Beter 4-daagse wordt één genomineerde uit de regio gekozen tot ZorgUitblinker. De vier ZorgUitblinkers winnen een gratis Zorg voor Beter-training voor hun afdeling. Naast de eeuwige roem krijgt de ZorgUitblinker ook de kans om tijdens de scholingsdag uit te leggen waarom hij of zij de ultieme ZorgUitblinker is.

1- Vraag naar de levensgeschiedenis.
Voel u vrij om te vragen naar het leven van uw cliënt. De meeste mensen vinden dit erg fijn.

2- Ken uw cliënt
Praat met de cliënt en kijk naar hem. Zo ontdekt u waarover hij verdriet heeft, wat hem blij maakt en met wie hij zich verbonden voelt.

3- Stel open vragen
Je komt eenvoudig met iemand in gesprek door de juiste vragen te stellen. Zoals: hoe is het met je, wat deed je vroeger, wie is belangrijk in je leven, wat geeft plezier?

4- Soms is luisteren voldoende
Soms kampen cliënten met lastige gevoelens en levensvragen, zoals ‘Voor wie ben ik nog van betekenis?’ U hoeft die problemen niet op te lossen. Wat helpt is oprecht ruimte bieden voor zijn verhaal.

5- Zorg met aandacht
Richt tijdens de zorg uw aandacht op de cliënt. Kijk naar zijn reactie, vraag wat er in hem omgaat en bespreek wat de dag gaat brengen.

6- Oordeel niet te snel
Achter lastig gedrag schuilt vaak een ander probleem. Bijvoorbeeld bang om alleen te zijn met schuldgevoelens of spijt. Bespreek uw vermoedens met collega’s, een leidinggevende of geestelijk verzorger.

Eigen tips?

Hoe draagt u bij aan het welbevinden van uw cliënt? Heeft u eigen tips of ervaringen? Voeg ze dan toe op de website van Vilans.

Bron: www.vilans.nl

In het nieuws gaat het vaak over de kosten van de zorg en over wat er misgaat. Zorgportaal Rijnmond wil de vele hardwerkende zorgverleners die goed werk leveren met deze actie een steuntje in de rug geven. Dus mensen die erg tevreden zijn over een operatie, de jarenlange steun van hun huisarts of de zorg voor hun moeder in het verpleeghuis, kunnen hun zorgverlener opgeven.

Meedoen

Inwoners van de regio Rijnmond die hun zorgverlener willen bedanken, kunnen een e-mail sturen naar redactie@zorgportaalrijnmond.nl. Hierin vermelden zij de naam van hun zorgverlener, de instelling of organisatie waar hij of zij werkt en uiteraard hun motivatie. Deelnemers kunnen ook de naam en hun motivatie op Twitter plaatsen met #zprbloemetje. Nominaties uit alle sectoren van de zorg zijn welkom. Op 1 juni staat op de website van Zorgportaal Rijnmond welke zorgverlener als eerste een bos bloemen ontvangt en waarom.

Over Zorgportaal Rijnmond

Zorgportaal Rijnmond is een beveiligde website waar burgers en zorgprofessionals veilig gegevens kunnen uitwisselen en betrouwbare informatie vinden over zorg en welzijn in de regio Rijnmond. Daarmee draagt Zorgportaal Rijnmond bij aan toegankelijke en efficiënte zorg- en hulpverlening. Het consortium dat zich inzet om Zorgportaal Rijnmond succesvol uit te voeren bestaat onder andere uit het Erasmus Medisch Centrum, Sint Franciscus Gasthuis en Zorgimpuls. Zorgportaal Rijnmond is in september 2009 van start gegaan met subsidie van de gemeente Rotterdam en het ministerie van Economische Zaken.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg ziet erop toe dat organisaties dit jaar een meldcode invoeren voor geweldsituaties en mishandeling. Het basismodel voor deze meldcode sloot echter niet goed aan bij de ouderenzorg. Daarom heeft Zorgvoorkennis een nieuwe richtlijn ontwikkeld, afgeleid van het basismodel Meldcode Ouderenmishandeling. Daarnaast heeft Zorgvoorkennis in de richtlijn de meldcode verder uitgebreid en is er documentatie beschikbaar voor het invoeren van de richtlijn.

Ouderenmishandeling

Volgens Theo Royers, namens Vilans medeauteur van het boek ‘Oud leed – Basisboek Ouderenmishandeling’ krijgt een op de twintig ouderen jaarlijks te maken met mishandeling. Het gaat dan om bijvoorbeeld psychische mishandeling en verwaarlozing, maar ook financiële uitbuiting. Lees het interview met Theo Royers: “Slachtoffer verdient aandacht, maar de dader ook”

Meer informatie

U kunt de richtlijn gratis downloaden via www.zorgvoorkennis.nl. Hier kunt u ook hulp krijgen bij het invoeren van de nieuwe richtlijn en de meldcode.