Medicatieveiligheid

De laatste tijd bezoek ik regelmatig allerlei websites die te maken hebben met zorg en dan op allerlei gebieden. Wat me erg opvalt is dat men op alle fronten bezig is met dezelfde onderwerpen. Bijvoorbeeld over medicatieveiligheid wordt hier informatie verzameld en gewerkt aan een plan van aanpak, maar ook bij Zorgbelang Nederland, bij de NCPF en ga zo maar door. Waarom wordt overal het wiel opnieuw uitgevonden en niet veel meer samengewerkt? Dat noem ik dus ook verspilling van zorgkosten. Jammer....

Beste mevrouw Muizelaar, hartelijk dank voor uw reactie. Dit Kennisplein is ontstaan uit de opgedane kennis en producten vanuit het Landelijke Verbeterprogramma Zorg voor Beter van de afgelopen 7 jaar. De gedachte achter het kennisplein is dat er één vindplaats is voor zorgprofessionals, opleiders/docenten en het management. Een nieuwe plek dus om kennis vanuit Zorg voor Beter te vinden en samen door te ontwikkelen. Cliënteninbreng is daarbij een belangrijk speerpunt. De informatie op sites als die van NPCF en Zorgbelang sluit aan bij deze informatie, het actief betrekken van cliënten bij de medicatieveiligheid is onze boodschap en ook die van de cliëntenorganisaties. Er vindt regelmatig afstemming plaats met de verschillende partijen die betrokken zijn met het onderwerp.

Ik nodig u van harte uit verder te reageren op producten die op het Kennisplein geplaatst zijn.

Beste mevrouw Wigboldus,

n.a.v. de 'veilige principes in de medicatieketen' het volgende: de praktijk leert dat er situaties zijn waarin cliënten die thuiszorg ontvangen niet in staat zijn hun medicatie te beheren en op te halen van de apotheek. Ook de mantelzorg is soms heel beperkt. Ik vind dat wij als zorgorganisatie dan dit moeten kunnen overnemen. De verantwoordelijkheid voor het vervoer ligt bij de apotheek, maar het is naar mijn idee onveiliger dat een bezorger van een apotheek met diverse sleutels en medicatie over straat gaat (als de cliënt zelf de deur niet meer op kan doen) en daarbij in de woning medicatie op moet bergen o.i.d. dan dat een bekende zorgmedewerker de medicatie voor de desbetreffende cliënt meeneemt. Graag uw reactie.

Goed dat u nadenkt over wat veilig en onveilig is! Bewust zijn van risico's is het startpunt! En belangrijk te merken dat bekend is dat de verantwoordelijkheid voor het vervoer bij de apotheker ligt. Meedenken en meekijken in het proces, ook over je eigen handelen heen, helpt om de samenwerking goed vorm te geven. Mijn vraag is wel waarom u er vanuit gaat dat het onveiliger is als de apotheker met medicatie over straat en naar de cliënt gaat dan wanneer een bekende thuiszorgmedewerker dat doet. Als de apotheker het altijd moet doen, kan ook de apotheker bekend worden, toch?

Op het moment dat u (uw organisatie) het vervoer naar u toehaalt, dan treedt u in de verantwoordelijkheid van de apotheker. U haalt iets naar u toe waar u in eerste instantie niet verantwoordelijk voor bent. Mijn ervaring is dat zorgmedewerkers, vaak uit zorg voor de cliënt, snel geneigd zijn zich verantwoordelijk te maken voor iets dat niet bij hen hoort. De Veilige Principes zijn juist geschreven om helder te maken dat ieder zijn verantwoordelijkheid moet nemen en juist niet alles aan het eind van de keten (bij de zorgmedewerker) moet laten neerkomen.

Mijn advies zou zijn: bespreek het met de apotheker en zo mogelijk met de cliënt of mantelzorger. Bespreek samen óf het een probleem is (hoe ziet de apotheker dat?), zo ja, wat het probleem is en wat in dit geval de beste (meest veilige) oplossing is. Op het IGZ congres Medicatieveiligheid: en nu aan de slag met Good Practices van afgelopen juni gaf Antoinette Bolscher (ActiZ, vz Platform Medicatieveiligheid) het voorbeeld dat de apotheker medicatie niet kon afleveren bij een verwarde mevrouw die de deur niet opendeed. In dít geval kwamen partijen samen tot de conclusie dat het het meest veilig was dat de apotheker de medicatie afleverde bij het kantoor van de thuiszorgorganisatie, en de medewerker het meenam. Bij uitzondering, als het in een bepaalde situatie echt veiliger is, kan de thuiszorg dus een rol vervullen in het vervoer. De zorgorganisatie neemt dan dus extra verantwoordelijkheid op zich! Dat moet dan duidelijk worden afgesproken en vastgelegd.

In onze organisatie zijn we druk doende om de uitgangspunten zoals verwoord in de nota Veilige principes in de medicatieketen in te voeren in de dagelijkse praktijk. Ook onze werkinstructies maken we op basis van de beschreven stappen.

Nu we hierdoor nog nadrukkelijker met de inhoud van medicatieveiligheid bezig zijn, komen we ook een aantal heel praktische punten tegen die we niet kunnen beantwoorden vanuit die nota. Bijvoorbeeld hoe om te gaan met (min of meer) actute veranderingen in dosering van medicatie t.o.v. de medicatietoedienlijst. Maar ook de omgang met opiaten in de thuiszorg en regelingen m.b.t. mutaties van medicatie tussentijds de (week)leveringen van GDS-medicatie. En de dubbele controle bij risicovolle medicatie. Tevens zou ik graag het een en ander willen horen over ervaringen met een Commissie Farmacie, incl betrokkenheid van huisartsen in deze.

Uiteraard moet iedere zorgorganisatie medicatiebeheer op een dusdanige manier organiseren dat het veilig plaats vindt, maar het zou heel nuttig zijn daarover in het veld tot goede uitwisseling te komen. Ik zou daaraan graag bijdragen....

nav reactie van Bert Kors

Beste Bert,

U snijdt een aantal heel wezenlijke punten aan, waarvan ik weet dat 'het veld' er mee worstelt. De uitnodiging om op dit platform ervaringen uit te wisselen onderschrijf ik dan ook van harte. De Veilige Principes regelen inderdaad niet alles tot in detail, dat kan ook niet. Dan blijft dus het uitgangspunt 'Pas toe, of leg uit' heel belangrijk. Daar waar geen pasklare antwoorden zijn, zal de organisatie zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen om zo veilig mogelijk te handelen. Natuurlijk bewust, in overleg met betrokkenen en beargumenteerd vastgelegd. Ik nodig iedereen uit om te reageren op Bert Kors om zo te kunnen leren van elkaars ervaringen.